تجهیزات و امکانات

آزمایشگاه ژنومیک و اصلاح نباتات مولکولی

با توسعه تکنولوژی های نوین و کاربرد آنها در علوم مختلف شاخه های جدیدی حاصل شد. ژنومیک شاخه علمی جدیدی است که هدف آن مطالعه کل ژنوم موجودات با استفاده از علوم پایه مثل  ژنتیک کمی، ژنتیک جمعیت، ژنتیک مندلی و ژنتیک مولکولی و نیز تکنولوژی اطلاعات و تکنیک های مولکولی از قبیل نشانگرهای DNA است. اصلاح نباتات مولکولی  نیز با تلفیق روشهای کلاسیک اصلاح نباتات، مدل های آماری و ابزارهای مولکولی مانند نشانگرهای DNA بررسی تنوع ژرم پلاسم های گیاهی، گروه بندی آنها، شناسایی و مکان‌یابی ژن های کنترل کننده صفات مهم زراعی و اقتصادی را مد نظر قرار دارد.

با توجه به جوان بودن این علم در دنیا و بخصوص در ایران و نیاز به دستگاهها و تجهیزات پیشرفته و جدید برای انجام تکنیک‌های مولکولی، گام اول در قطب علمی اصلاح نباتات مولکولی تأسیس و تجهیز آزمایشگاه ژنومیک اصلاح نباتات مولکولی همگام با تولید مواد ژنتیکی لازم برای انجام پروژه های مربوطه بود. بدین ترتیب تاسیس آزمایشگاه ژنومیک و اصلاح نباتات ملکولی درسال 1382 با تخصیص عمده اعتبارات قطب شروع و با بهره گیری از شهریه دانشجویان دکتری گروه زراعت و اصلاح نباتات، کمک های دانشگاه (بخصوص مدیریت امور فنی دانشگاه)، بودجه ارزی و نیز درآمدهای قطب تجهیز شد. بطوریکه در حال حاضر آزمایشگاه ژنومیک و اصلاح نباتات مولکولی یکی از مجهزترین آزمایشگاههای کشور در این زمینه می‌باشد.

در این آزمایشگاه امکانات بسیار پیشرفته برای انجام تکنیک های مولکولیRAPD ، SSR، AFLP، RGA، STS، جداسازی و همسانه سازی ژن ها، سیستم‌های Bloting و .... وجود دارد. از جمله دستگاه های موجود می توان به موارد زیر اشاره کرد:


  • انواع ترموسایکلر (PCR) شامل PCR  معمولی، Real Time PCR, Gradient PCR
  • دستگاههای عکس برداری از ژل های

  • انواع فریزر ها شامل فریزرهای20- و 80- درجه سانتیگراد
  • فریزر قابل برنامه ریزی برای ارزیابی مقاومت به سرما در گیاهان زراعی

  • دستگاه یخ ساز
  • دستگاه آب بسیار خالص(Ultra pure water purification system) (Milipur MiliQi)

  • انواع شیکر شامل شیکر بن ماری GFL، شیکرGFL  معمولی، شیکر انکوباتور

  • Real Time Gel Scan 3000
  • سیستم های الکتروفورز افقی

  •  سیستم های الکتروفورز عمودی (Bio-Rad sequencing gel)

  • ترازوهای حساس با دقت  0/01،0/001،0/0001 و 0/1 گرم
  • سانتریفوژ های یخچالدار برای تیوپ های1/5، 10، 15، 30 و 50 میلی لیتر
  • اسپکتروفتومترBio photometer و Nano drop

  • فتومتر

  • Hot Plate

  • pH متر

  • فریزدرایر (Liophlize)

  • میکروسمپلر در اندازه های مختلف

  • تانک های ازت مایع

  • هود لامینار

  • دستگاه فیلتریزاسیون

  • سیستم های Dot blot  و Slot blot

  • سیستم اتوماتیک برای تفکیک محصولات تکثیری

 


 تاسیس و تجهیز آزمایشگاه اصلاح برای تنش های محیطی

با توجه به اینکه یکی از اهداف اصلی قطب اصلاح مولکولی غلات، اصلاح برای تنش های محیطی می باشد، آزمایشگاه اصلاح برای تنش های زیستی بعنوان آزمایشگاه مکمل آزمایشگاه ژنومیک و اصلاح مولکولی غلات با استفاده از اعتبارات قطب، شهریه دانشجویان دکتری گروه و نیز کمکهای دانشگاه تاسیس شد. در آزمایشگاه اصلاح برای تنش های زیستی امکانات پیشرفته برای اندازه گیری پتانسیل آب برگ، دمای برگ، میزان رطوبت خاک، میزان رشد ریشه، تجزیه پروتئوم گیاهان و ... وجود دارد.


تاسیس مزرعه تحقیقاتی پیشرفته

اگرچه انجام تحقیقات اصلاح نباتات مولکولی نیاز به ابزارهای آزمایشگاهی مدرن دارد ولی آزمایشات مزرعه ای جزء جدا نشدنی از تحقیقات کشاورزی می باشد. در شرایط مزرعه ای نیز استفاده از تجهیزات کنترل شده خطای آزمایشات را کاهش داده و دقت اندازه گیری ها را افزایش خواهد داد. در این راستا مزرعه تحقیقاتی پیشرفته با استفاده از اعتبار قطب در اراضی دانشکده کشاورزی با حمایت های فنی و مالی مدیریت امور فنی دانشگاه در حال تاسیس می باشد و فاز اول آن که حصارکشی مزرعه است در حال اتمام می باشد.


سرویس دهی به دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه و سایرموسسات تحقیقاتی:
 

            راه اندازی آزمایشگاه ژنومیک واصلاح نباتات مولکولی نه تنها باعث سوق دانشجویان تحصیلات تکمیلی گروه زراعت و اصلاح نباتات درجهت تلفیق روش های کلاسیک و مولکولی در برنامه های اصلاحی شده است، بلکه دانشجویان سایر گروه های آموزشی دانشکده و حتی دانشگاه نیز در جهت استفاده از تکنولوژی های مولکولی در علوم مربوطه خود با اطلاع از امکانات موجود درخواست استفاده از این آزمایشگاه را دارند. دایر کردن رشته‌هایی نظیر کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی و دکتری ژنتیک مولکولی و مهندسی ژنتیک نیازمند امکانات آزمایشگاهی مجهز و مدرن برای انجام پایاننامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری دانشجویان می‌باشد. قبل از نامزدی گروه زراعت و اصلاح نباتات بعنوان قطب علمی اصلاح نباتات، امکانات آزمایشگاهی برای راه اندازی رشته‌های فوق‌الذکر در دانشکده وجود نداشت. با تأمین اعتبارات اولیه از طریق قطب و با تأسیس آزمایشگاه اصلاح نباتات مولکولی و فراهم شدن امکانات لازم، دوره کارشناسی ارشد رشته بیوتکنولوژی کشاورزی در مهرماه سال 1381 با پذیرش 5 نفر دانشجو از طریق کنکور و یک دانشجوی ممتاز راه‌اندازی گردید